Wyrobienie paszportu dla dziecka w Polsce odbywa się w trybie urzędowym i wymaga udziału rodzica albo opiekuna prawnego. Najważniejsza zasada organizacyjna jest prosta: od 2013 roku nie ma rejonizacji, więc wniosek możesz złożyć w dowolnym punkcie paszportowym w kraju, niezależnie od miejsca zameldowania lub zamieszkania. Wniosku nie wypełnia się ręcznie na papierze – dane są wprowadzane w systemie podczas obsługi w punkcie paszportowym albo w ramach e-usługi.
Kto składa wniosek i kto odpowiada za sprawę
Wniosek składa matka, ojciec, opiekun prawny albo kurator dziecka. To wnioskodawca prowadzi sprawę, wskazuje miejsce odbioru i odpowiada za to, aby urząd miał komplet dokumentów oraz wszystkie wymagane zgody.
Zgoda drugiego rodzica i sytuacje sporne
Co do zasady do wydania paszportu dla dziecka potrzebna jest zgoda drugiego rodzica (albo drugiego opiekuna), jeżeli nie składa on wniosku razem z tobą. Zgodę można wyrazić zarówno przed złożeniem wniosku, jak i po nim, ale dopóki urząd jej nie otrzyma, wniosek nie zostanie zrealizowany. Jeżeli nie da się uzyskać zgody, rodzice nie są zgodni albo jeden z rodziców ma ograniczoną, zawieszoną lub odebraną władzę rodzicielską w zakresie zgody na paszport, wówczas zgodę zastępuje orzeczenie sądu rodzinnego.
Obecność dziecka, odciski palców i podpis
Wymogi dotyczące obecności dziecka zależą od jego wieku i sposobu złożenia wniosku. Dla dzieci najmłodszych są przewidziane ułatwienia, natomiast przy starszych dzieciach urząd może wymagać osobistej obecności przy składaniu wniosku. W praktyce przyjmij zasadę: jeśli dziecko ma więcej niż 5 lat, przygotuj się na wizytę razem z nim.
Dane biometryczne obejmują wizerunek twarzy, a odciski palców nie są pobierane od dzieci do 12. roku życia. Podpis w paszporcie nie dotyczy dzieci do 12 lat.
Jakie dokumenty przygotować
Kluczowe są aktualne zdjęcie dziecka oraz dokumenty, które pozwalają urzędowi potwierdzić uprawnienie do złożenia wniosku i ewentualne prawo do zniżki. Zdjęcie musi spełniać wymagania dla dokumentów tożsamości, przy czym dla dzieci do 5 lat dopuszczone są pewne odstępstwa typowe dla fotografowania małych dzieci.
Jeżeli dziecko miało wcześniej paszport, stary dokument zwykle należy okazać przy odbiorze nowego – zostanie unieważniony.
Jeśli dziecko urodziło się za granicą, przed złożeniem wniosku może być konieczna transkrypcja (rejestracja) zagranicznego aktu urodzenia w polskim USC, aby dane były prawidłowo ujęte w polskich rejestrach.
Gdzie i jak złożyć wniosek: urząd lub Internet
W Polsce wniosek złożysz w dowolnym punkcie paszportowym. Alternatywnie, w określonych przypadkach możesz skorzystać z drogi elektronicznej i złożyć wniosek przez Internet. Trzeba jednak spełnić warunki techniczne (np. sposób uwierzytelnienia) i pamiętać o istotnej zmianie: od 1 stycznia 2026 r. do uzyskania paszportu dla dziecka przez Internet potrzebna będzie skrzynka do e-Doręczeń.
Opłata paszportowa i zniżki
Wysokość opłaty zależy od wieku dziecka. Dla dziecka, które nie ukończyło 12 lat, opłata wynosi 30 zł, a dla małoletniego w wieku 12–18 lat wynosi 70 zł. Przewidziane są też zniżki dla posiadaczy Karty Dużej Rodziny, odpowiednio 15 zł i 35 zł. Po złożeniu wniosku opłata co do zasady nie podlega zwrotowi, dlatego płatność warto wykonać zgodnie z zasadami konkretnego punktu paszportowego.
Czas oczekiwania, ważność dokumentu i odbiór
Na wydanie paszportu standardowo czeka się około miesiąca, choć termin może się wydłużyć w sezonie lub przy załatwianiu sprawy za granicą. Gotowy paszport odbiera się w tym samym miejscu, w którym złożono wniosek.
Ważność paszportu zależy od wieku: dla dziecka do 12. roku życia paszport jest ważny 5 lat, a od 12. roku życia – 10 lat. W sytuacjach pilnych można wnioskować o paszport tymczasowy, który ma krótszy termin ważności (do 365 dni).
Przy odbiorze rodzic lub opiekun powinien mieć własny dokument tożsamości, a jeśli dziecko miało wcześniej paszport – zabrać go do unieważnienia. W przypadku wniosku składanego w ramach e-usługi urząd wymaga obecności dziecka powyżej 5 lat przy odbiorze.
Na co uważać, żeby nie stracić czasu
Najczęstsze problemy wynikają ze zdjęcia niespełniającego wymogów, braku zgody drugiego rodzica albo braku dokumentu sądowego w sprawach spornych, a także z przyjścia do urzędu bez dziecka, gdy jego obecność jest wymagana. Jeśli planujesz wyjazd, złóż wniosek z wyprzedzeniem i pamiętaj, że odbiór nastąpi w tym samym punkcie, który wybrałeś przy składaniu wniosku.
